Sisteminizde Flash Player 10 kurulu değil :(

flight simulator 2004 ve leveld 767 ile ucus hazirligi

0 comments Posted by Sets at Posted by Sets : 13 September 2009 23:16

flight simulator 2004 ve leveld 767 ile ucus hazirligi anlatimimiza hos geldiniz.


egitim pilotumuz Ozgur, ogrenci pilot Sets olmak uzere bugunki egitimde leveld ile ucus oncesi ayarlamalar ve kalkisi ogrenecegiz.

oncelikle kabaca bir ucus rotasi koyalim onumuze, kavramlari anlamamizi kolaylastiracaktir.

kalkis havalimani - fix1 - fix2 - fix3 - ... - fixn - varis havalimani
fix = ucus sirasinda gececegimiz noktalar(koordinatlar).

sid = kalkis havalimani ile fix1 arasinda onceden belirlenmis bir rota vardir. kalkis pisti ile, fix1 arasinda. atc hangi pistin aktif olduguna gore, hangi sid' in kullanilacagini kalkis oncesi (clearance asamasinda) pilota bildirir.

star = fixn ile varis havalimani arasinda tipki sid gibi bir rota vardir, varis havalimaninin inilecek pisti ile rota arasindaki dogru star yine atc tarafindan bildirilir. (ornegin : "big1a(star) ile 36r'ye(pist) inebilirsiniz" gibi)

tum ucus bilgilerimizi girecegimiz ve ucusumuzu programlayacagimiz cihazimizin adi fmc (flight management computer);

simdi ucusa hazirlanalim.

oncelikle `leveld` ile gelen 767-300 configuration manager'i calistiriyoruz.

karsimiza 767`nin koltuk duzeni geliyor, "select load type" kismindan "random" 'a tiklayin bir kez, arkasindan "cargo load" butonuna tiklayip tekrar "random" 'a tiklayin.

sizin icin random bir yuk olusturacaktir, x yolcu, x ton kargo gibilerden. bunu olusturduktan sonra save settings diyin ve dikkat!
"zfw", "zero fuel weight"` (exit'in ustundeki satirlardan en ustte olan, total zero fuel weight) degerini not alin, ileride neden onemli oldugunu anlatacagiz.

save etmistik, exit diyerek configurator'dan cikin.

http://simroutes.com/ adresine girin.

`departing`: kalkis havalimani
`arriving`: inis havalimani bilgilerini ilgili havalimanlarinin `icao` kodlari olacak sekilde doldurun.(bir cok havalimaninin icao kodunu sozlukte bulabilirsiniz.. (bkz: #858461) gibi.)

ornek olarak `istanbul ataturk havalimani`ndan `ankara esenboga havalimani`na ucalim.
`departing`: `ltba` `arriving`: `ltac` olacak sekilde doldurun, su an icin diger degerler standart olarak kalabilir. arkasindan "find plans" butonuna tiklayin.

size route'lari listeleyecektir (istanbul-ankara arasinda tek route bulabildiginden oturu tek geldi). listelenen route'un "route" satirnda yer alan linke tiklayin. acilan sayfada aircraft type'i 767-300 olarak duzeltin, sag tarafta download flightplan butonu goreceksiniz. onun yanindan level-d 767'yi secin ve download flightplan butonuna tiklayin.

ltbaltac.rte (dep. icao & arr. icao.rte) seklinde bir dosya cektiniz. bu dosyayi flight simulator 2004'u kurdugunuz klasorun icinde "level-d simulations\navdata\flightplans\" klasorunun altina koyun. (standart kurulum icin "c:\program files\microsoft games\flight simulator 9\level-d simulations\navdata\flightplans\")

evet, artik ucus rotamiz da hazir olduguna gore flight simulator'u calistirabiliriz.

"create a flight"i seciyoruz ana ekranda,

"selected aircraft" kisminda change`e tikliyoruz ve

aircraft manifacturer: level-d simulations
aircraft model: 767-300er
variation: level-d simulations olarak ayarliyoruz. ok`e tiklayip cikiyoruz bu ekrandan.

"selected location" kisminda change`e tikliyoruz ve airport id'ye kalkis havalimanimiz olan `istanbul ataturk havalimani`'nin icao kodunu (`ltba`) yaziyoruz.

asagidaki listede;
name: ataturk
id: ltba
city: istanbul
country/region: turkey olarak satirin secildigini goreceksiniz. ok'e tiklayip cikiyoruz bu ekrandan da.(selected location'in ataturk oldugunu gormeniz gerek simdi).

dikkat!: eger `vatsim` ortaminda ucus yapilacaksa, burada baslangic noktasi olarak aktif pist degil, gate belirtilmeli. vatsim kurallarina gore bu zorunlu.

"selected weather" kisminda change'e tikliyoruz,

clear skies(clear all wheather) seciyoruz. ok'e tiklayip cikiyoruz ekrandan.

"selected time and season" kisminda change'e tikliyoruz,
day'i seciyoruz. ok'e tiklayip cikiyoruz ekrandan.

(son 2 ayar, selected wheather ve time and season kismi yeni ucusa baslayanlar icin rahatlik olacaktir, gunduz ucusu ve sorunsuz hava kosullari, zaten ucmakta olan ve deneyimli arkadaslar buralari atlayacaktir ve kendi bildikleri sekilde dolduracaktir)

not: wheather ayarlari; egitim ucusu oldugu icin. eger vatsim'de ucmuyor isek (vatsim'de gercek hava durumu ile ucariz, o da network'ten otomatik olarak alinir) clear yapmak zorunda degiliz, keyfe bagli.

"fuel and payload"'a tikliyoruz.

"change fuel"'a tikliyoruz;
left: 25 %
center: 0 %
right 25 % olacak sekilde duzenliyoruz. ok'e tiklayip cikiyoruz ekrandan.
tekrar ok'i tikliyoruz ve "create a flight" ekranina donuyoruz.

%25 0 %25 olmasinin sebebi, uc ucus icin yeterli miktarda yakit olmasi (hattta fazla bile) ucusun uzunluguna gore daha fazla mitkarda yakit konabilir. asla %100 tank ile kalkmayin. ozellikle 767er hayvanlar gibi yakit tankina sahip oldugu icin (ist - jfk ucabiliyor) ucagi cok agirlastirir.

sag alt kosede yer alan "fly now" butonuna tikliyoruz.

karsimizda fs2004'un standart `cockpit`'erinden farkli bir cockpit gorunumu var.

oncelikle kullanacagimiz butonlari ve gostergeleri tanitmakta fayda var.

sol ust kosede (mach ve knot yazilari var ustunde, kirmizi seritli bir gosterge ibresi + beyaz bir ibre daha var) hiz gostergemiz mevcut. buradaki knot degeri bizim icin onemli.

en alt ortada (chr ve date yazilari var) ucus saatini gorebilirsiniz, ileride `fmc` ustunden `fix`ler arasi ne kadar surede gidecegimizi, tahmini ucus suremizi kontrol ettigimizde buradaki saat baz alacagimiz saat olacak.(`zulu time`)

yine en alt ortada 5'li ve 3'lu siyah tus takimi goreceksiniz, 3'lu grubun en sagindakinin ustunde fmc yazar, tikladiginizda fmc acilir, birazdan tum ayarlamalari yapacagimiz ekran bu.

panelin en ustunde otomatik pilotun ayarlarina dair bir panel goreceksiniz (tavanda degil, direk gosterge grubunun en ustunde)

burasi da kalkis oncesi son kontrollerde ayarlamalari yapacagimiz yer olarak aklinizda kalsin.

"shift + 6" tuslarina bastiginizda hiz, flap'ler gibi ayarlamalari yaptiginiz pedestal panelini acarsiniz, buradan `flap` ayarlarimizi duzenleyecegiz.
not: kasmayayim kolayca acayim ben flap diyenler icin;
f6 flap ac
f7 flap kapa

ve, `fmc` yi acarak baslayalim.(kisayolu shift + 7)

fmc'yi ilk actigimizda menu ekrani karsilayacaktir bizi(karsilamazsa da cok sorun degil.)

"init ref" butonuna tiklayin;
sol altta "index" goreceksiniz, onun yanindaki butona tiklayin, buradan pos'a tiklayin.

simdi karsimizda "pos init" ekrani var.

oncelikle ref. airport'u girecegiz. fmc'nin klavyesinden kalkis havalimanimiz olan `ltba`'yi yaziyoruz ve sonrasinda ref airport'un yanindaki butona tikliyoruz. ---- seklindeki satirin `ltba` oldugunu goreceksiniz. satirin devaminda koordinatlarini otomatik olarak dolduracak.

sonrasinda sag altta yer alan "route"'un yanindaki butona tiklayin. origin kisminin degeri olarak yine `ltba` yazin ve origin'in yanindaki butona tiklayin. origin degeri doldugunda runway'in ------ sekline dondugunu goreceksiniz.

o anda bulundugumuz pisti ogrenmek icin en ustte yer alan (eger full screen oynuyorsaniz alt'a bastiginizda cikan menu) world menusune tiklayin, buradan map'i secin, sonuna kadar zoom yaptiginizda bulundugunuz pistin adini goreceksiniz.

ornegin su anda 36r pistindeyim, fmc klavyesinden 36r yaziyoruz ve runway'in yanindaki butona tikliyoruz.

dikkat!: unutulmamasi gereken bir nokta , pist adi uc digit degil ise (yani 1r gibi) 01r yazilmasi gerekli.

simdi destination(dest) degerini girecegiz, bu da inecegimiz havalimani olan `ltac`. fmc klavyesinden ltac yaziyoruz ve dest'in yanindaki butona tikliyoruz.

simdi girmemiz gereken co route degeri kaldi, bu deger http://simroute.com adresinden indirmis oldugumuz dosyanin ismi. (uzantisi olmayacak, dosyanin adi ltbaltac.rte idi, buraya girecegimiz deger ltbaltac olacak.), eger dosyayi dogru yere koydu isek rotayi yukleyecektir.

fmc klavyesinden ltbaltac yaziyoruz ve co route'un yanindaki butona tikliyoruz. rotayi yukleyip yuklemedigini kontrol etmek icin panellerimizin sol tarafinda yer alan (uzerinde pembe kesik cizgiler vardir, trk ve m yazisi gorursunuz) gostergemize bakiyoruz, rotayi yukledi ise burada turkuaz renkli bir kesik cizgi daha goreceksiniz.

bu degerleri doldurduktan sonra fmc'de sag altta yer alan "activate" yazisinin yanindaki butona basiyoruz.

"exec" butonunun isiginin yanidigini goreceksiniz, exec butonuna basin. az once turkuaz kesik cizgi gordugumuz ekranda turkuaz cizginin mor ve kesintisiz bir cizgiye dondugunu goreceksiniz.

rotamizi boyleye yuklemis olduk.

simdi ucus degerlerimizi girelim.

"init ref" butonuna tiklayin;

en basta not almis oldugumuz zero fuel weight degerini (6 hanelidir, ilk 3 hane . 4. hane olarak kullanacagiz) asagidaki rakam tuslarini kullanarak girin. (ornegin zfw degerimiz 250392 olsun, 250.3 olarak girecegiz). index satirinin altinda yazdiklariniz cikacaktir, eger hata yaparsaniz fmc'nin klavyesinde yer alan del tusu ile silebilirsiniz.

simdi, sorunsuz olarak zfw degerini yazdiktan sonra ustteki ekranda zfw yazili olan yerin yanindaki butona tiklayin. fmc sizin icin otomatik olarak hesaplayip `grwt`(brut agirlik) ve fuel degerlerini dolduracaktir.

tekrardan fmc rakamlari ile 10 yazip reserves kisminin yanindaki butona tiklayalim ve doldugunu gorelim. (bu ucus icin normalde inecegimiz havalimanina inemememiz durumunda alternatif limana gidebilmek icin ekstradan aldigimiz yakit miktari.)

crz alt ucus yuksekligimizi tanimladigimiz kisim (sag ust kose). yine fmc klavyesi ile `fl`320 yaziyoruz ve sonrasinda crz alt'in yanindaki butona tikliyoruz. (crz alt degerinin fl320 olarak dolmus olmasi gerekir.)

not: fl320 diyerek tanimladigimiz flight level 320, 32000 feet irtifaya cikacagiz ve yolculugumuzu bu irtifada surdurecegiz anlamina geliyor.

bu ekran icin son olarak cost index degerini girecegiz, bu deger ucagimizin yukselis, alcalis degerleri, tuketecegi yakit orani gibi bilesenleri arttirip azaltmamizi sagliyor. (tam anlamiyla cost index). 60 ideal bir rakamdir. fmc klavyesinden 60 yazip cost index'in yanindaki butona tiklayin.

boylece perf init ekranindaki tum verileri doldurmus olduk.

sag altta yer alan takeoff yazisinin yanindaki butona tikliyoruz.

kalkis sirasinda kullanacagimiz flap acisini girecegiz. fmc klavyesinden 15 yaziyoruz ve ekrandaki flaps yazisinin yaninda yer alan butona tikliyoruz. flaps'ta 15 derece yazdigini gordukten sonra v1, vr ve v2 degerlerinin de otomatik olarak doldugunu goreceksiniz. bu degerlerin doldugunu gordukten sonra hiz gostergesinin sol alt kosesinde mouse'u hafifce gezdirdiginizde ikonun el ikonuna donustugunu goreceksiniz, bir kere tiklayin. hiz gostergesinin cemberinde yer alan 4 adet isaretleyicinin ve icteki turuncu isaretleyicinin hareket ederek ilgili degerlere yerlestigini gormeniz gerekiyor.

flap'lerin 15 dereceye ayarlanmasinin sebebi 767 nin optimum kalkis flap'inin 15 olmasi.

dikkat: v1 hizi temel olarak ucagin kalkis sirasinda olusacak herhangi bir acil durum halinde ucagin bulunabilecegi maksimum surattir. bu hiz gecildikten sonra guvenli olarak kalkmadan durabilmesi soz konusu olamaz.

vr hizi ucagin guvenli bir sekilde yukselmeye baslayabilmesi icin (tekerleri pistten kesebilmesi icin) ulasmasi gereken hizdir.

v2 hizi ucagin tirmanma ve sid manevralarini yapmaya baslamasi icin ulasmasi gereken hizdir.

bu adimi da tamamladiktan sonra fmc'nin sag alt kosesinde "complete" yazisinin yanindaki butona tiklayin.(ekran degismeyecektir paniklemeyin). ve fmc'yi artik kapatabiliriz.

simdi, shift + 6 ile pedestal panel'i aciyoruz ve sag ustte uzerinde flap yazan beyaz kolu goruyoruz.

bu kolun hareket ettigi alani goruyorsunuz, yukaridan asagi, bu alan ustunde mouse'u yukaridan asagi hareket ederseniz parmak ikonunun icinde yukaridayken - asagidayken + gorursunuz, asagi dogru geliyoruz (parmak ikonunda + olacak) ve -15 degerine gelene kadar kolu indiriyoruz. (`flap`larimizi 15dereceye ayarladik).

artik kalkisa haziriz,

kalkis oncesi otomatik pilot ayarlarimizi kontrol edip hemen kalkis sonrasinda otomatik pilot uzerinde yapacagimiz islemleri anlatalim;

konun basinda soyledigim uzre, otomatik pilot ayarlarimiz gostergelerimizin ustunde yer almakta. iki tane switch gorecegiz (ufak dugme seklinde, konsolun orta ustunde). biri f/d digeri a/t arm. bu ikisini on konumuna getiriyoruz (yukari dogru).

f/d : `flight director`; ucagin yonelimi ile ilgili kontrolleri denetleyen autopilot alt birimini aktive eder.

a/t : `auto throttle`; ucagin hiz ve tirmanis acisi ile ilgili kontrolleri denetleyen autopilot alt birimini aktive eder.

`alt` yazan gostergeyi goreceksiniz, sag tarafta. burada standart deger 10000'dir, bunu 32000'e cikartiyoruz (fl320 ucacagimiz icin) (arttirmak icin mouse'u rakamlarin oldugu yerin saginda tuttugunuzda parmak ve icinde + isareti, dusurmek icin sagina dogru tutgunuzda parmak ve - isareti goreceksiniz).

dikkat!: alt daki sayinin, fmc de ne ayarlanirsa ayarlansin, yuksekligi sinirlamak icin kullanilir. fmc de fl330 denmisse ve bu ayar 24000 de duruyorsa, ucak tirmanirken 24000 ft e gelince tirmanmayi keser zira bunu limit olarak algilar. ayni sey alcalma icin de gecerlidir.

kalkisimizi yaptiktan sonra sag tarafta yer alan a/p engage kismindaki siyah cmd butonlarindan birine basip isigi gorecegiz, arkasindan lnav ve vnav butonlarina basacagiz. otomatik pilot cikmasi gereken yukseklige cikarken bir yandan da rota dogrultusunda donusleri gerceklestirecektir.

lnav: sag ve sol donusleri `auto pilot` ayarlasin.

vnav: dikey hareketleri `auto pilot` ayarlasin.

artik haziriz.. su anda parking brakes aktif konumdadir (eger aktif ise ekranin sag altinda kirmizi bir satir gorursunuz, parking brakes seklinde). "." tusuna basarak parking brakes'i kapatiyoruz.

rotayi gordugumuz ekranin (trk ve m yazan, mor cizginin oldugu) uzerinde alti kahverengi, ustu mavi bir gosterge goreceksiniz. gyroscope'umuz kendisi, bunun sol ust kosesinde (bkz: v1 hizi)'ni gorebilirsiniz. bu gosterge ucagin yatayda ve dikeydeki acilarini gosterir bize.

"f4" tusuna basarak motora tam guc veriyoruz.

simulasyon bize v1'i gectigimizde sesli uyari verecektir, arkasindan vr'a ulastigimizda "rotate" diyecektir.(fmc'den de bakabilirsiniz vr'a, aklinizda olmasi daha dogru). rotate'i duydugunuzda asagi ok tusuna bir iki kere basin ve ucagin burnunun kalktigini gorun. ucak yukselmeye basladiginda officer tekerlekleri kapatacaktir. bu sirada "positive rate of climb" uyarisi duymalisiniz. sag ust kosede yer alan a/p engage'in altindaki cmd tuslarindan birine basin, lnav ve vnav tuslarina basin. ucagin rotasi dogrultusunda manevraya basladigini ve yukseldigini goreceksiniz..

sorunsuz bir kalkis yaptiniz.

gyroscope'un altinda yer alan (mor cizgili) gostergeye baktiginizda t/c yazan yesil bir nokta ve yesil bir egri goreceksiniz size dogru yaklasan. t/c = top of climb. tirmanisi tamamlayacaginiz nokta.

iyi ucuslar.

not: ayrica bir inis dokumantasyonu hazirlayacagiz inis egitimi sonrasi.

special thanks: bu dokuman Ozgur Demir ile gerceklestirilen bir egitim ucusu sirasinda yapilan msn gorusmesinin loglarindan hazirlanmistir.

ps: hazirlanan dokuman uzerine super kritik notlar geldi, onlar da dahil edildi, pek super pek guzel oldu.

hadi bakalim.

-`kafein.org` hatirasi...-

Links to this post  

Labels: , ,

Home

Subscribe to: Posts (Atom)