Sets | brainstormingarea

yine Ugur Ozmen'in bir blog yazisi uzerinden hareketlendim, friendfeed'den de konusmalara bakabilirsiniz. bir ara bu konunun sohbeti de acilmisti, pek de keyifli bir sohbet olmustu diye hatirliyorum ama ayrintilari kafamda cok net kalmamis.

gelelim konumuza, Ugur Ozmen ile her bir araya geldigimizde ucundan kosesinden de olsa CRM'e bir dokunmadan gecmiyor sohbetler, her seferinde bilgilerin yanlis degerlendirilmesi ve kullanimin hatali olmasi durumunda nasil ornekler olustuguna dair gerek deneyimlenmislikler gerek tecrube gerekse olasi senaryolardan bir veya iki orneklem sohbet icerisinde yerini aliyor. yavas yavas sekillenmeye baslayan (once kullanici bazli icerik, interaktivite/interaksiyon ile gelen) web 2.0, simdi de semantikte semantik diye tutturulan web 3.0.

internetin gercek dunya orneklemlerinden feyz alarak sekillenmesi cok da anormal bir sey degil, hele de herseyin buyuk donanimlari tasimanin zorlugu ile basladigi dusunulecek olursa(TCP ilk zamanlar). gunumuze geldigimizde, markalarin ve sosyal topluluklarin etkilesim icerisinde oldugu bir dunyaya gecis sureci tamamlanir tamamlanmaz web kendisini web 2.0 olarak lanse etti, kullanicilarin internette gecirdikleri sure ve varliklarini ispatlama cabalarini gayet guzel bir sekilde kendi bunyesine entegre ettigi cozumler ile harmanladi ve web 2.0 olarak hepinizin tanismis oldugu interaktif, kullanici orijinli (odakli demiyorum ozellikle) yapilar kurulmaya baslandi. bunlarin temel amaci collaboration(kullanici orijinli isbirligi) odakli (kimi zaman competitive collaboration/kullanici orijinli ranking(siralama) mimarileri ile desteklenmis ve bir biri ile karsilastiran) kullanici deneyimleri saglamakti. sonuc? facebook, twitter, friendfeed diye sayacaktir insanlar ama bunlarin cok daha oncesinde varolan icerik ekleme ve yorumlama siteleri, forum mimarisi, daha evveliyati bbs'lerin yayginlasmasi gerceklesti.


varolanin "kavramlar" ile sinirlarinin belirlenmesi ve bu kavramlar dogrultusunda teknolojiler ile beslenmesi ile belirlenen teknoloji ve kullanici deneyimi odakli cozumler silsilesi diyebiliriz rahatca web mimarileri icin. yillardir kullanici verileri isleniyor, bu veriler dogrultusunda site arka planindan kullaniciya ozel avatarlara, kullaniciya ozel hosgeldin mesajlari ve kampanyalardan kisinin bulundugu ulkenin saatini gostermeye kadar pek cok "kisisellestirme" gerceklestiriliyorken web 3.0 cikip "semantik" olacagim diyor ve bunu "3.0" olarak lanse edip yeni bir seymis gibi sunuyor.

insanlari vuran kisim ise yillardir varolan teknolojilerin web mimarisine standart olarak eklenmesi ve anlatilanlarin kavramsallastirilmis olmasi sebebiyle ilgi cekici gelmesi. (2000'lerin basinda ftuff.com'u hatirlayanlar gunumuzde ajax dediginiz temelinde javascript callback'ten ote bir sey olmayan teknolojinin site icerisinde kullanildigini da hatirlayacaklardir.). teknolojilerin kullaniciya inmesi ve yayginlasmasi ne yazik ki kimi zaman dayatmalar ile oluyor, web konsorsiyum da bu konuda ustune duseni masallah pek guzel yerine getiriyor.

web 3.0'a geldigimizde, her konusu acildiginda aklima gelen sahne yillar oncesinde google ile hazirlanan bir video idi. google diger firmalari alarak bir dev haline geliyor, bir sure sonra news corp'u alip basin tekeli oluyor, sonra televizyon vs derken tum "telekomunikasyon ve iletisim odakli" mecralarin sahibi olup cikiyor, sonrasinda tum internete bagli kullanicilari "editor" olarak kullanarak yeni bir haber/iletisim yapisi olusturuyordu bu felaket senaryosu gerceklemesinde.

genele baktigimizda, zaten halu hazirda varolan bir cok teknolojinin (ornegin: kullanici deneyimini kisisellestirme, kullaniciya ozel icerik saglama, kullaniciya ozel arayuz saglama, kullanici bilgileri ve yonelimleri dogrultusunda ona ozel davranis modelleri belirleme, kullanici ve sosyal cevresinden hareketle kullanicinin taleplerini ve hamlelerini tahmin ederek ona uygun urunu onune cikartma vs vs) tekrardan kavramlar ile bezendigini ve insanlarin onune sunuldugunu goruyoruz. gel gor ki bu sisteme zaten cok uzun bir suredir "social profiling" denmekte, hatta kriminal tarafta suclu profili calismalarinda, akademik/sektorel arastirmalarda anket sonuclarinin degerlendirilmesinden ucu topluluklar ve insanlara dokunan calismalarin degerlendirilmesine bir cok alanda kullanilmakta.

gelelim hadisenin benim icin eglenceli kismina;

Ugur Ozmen der ki, web 3.0 trendi ile birlikte CRM'in onemi cok daha iyi anlasilacak, evet, anlasilmaliydi da zaten, web konsorsiyum ve internet kullanicilarinin gucu ile herkesin kafasina vura vura CRM'in ne kadar onemli oldugu ezberletilecek. identity management'in, varolan veri ambarlarindaki datanin boyutunun degil islenebilirliginin, icerisindeki verinin analiz edilebilirliginin onemi anlasilacak.

bu noktada sormak istedigim basit bir soru var, ayni zamanda da eglendigim soru bu. "peki ama simdiye kadar varolan veriler ne olacak?"

bu soruya cevap "yahu koca koca firmalar coktan hazirlardir" ise donup o koca koca firmalarin identity management, CRM mimarisi tarafinda yaptiklari hatalar sonucu size yasattiklari sacma sapan kullanici deneyimlerine bakin, Ugur Ozmen'in yazmis oldugu, diger konuda uzman insanlarin yazmis oldugu orneklere bakin ve tekrar dusunun derim.

web 3.0 ile yayginlasacak ve hizla gelisecek olan "kullanici odakli" mimari "kullanici orijinli" olan eskisine oranla cok daha ciddi bir analiz sureci, onemli kararlar ve dogru hamleler gerektiriyor. tipki tum CRM projelerinde sureclerin en bastan ele alinarak dogru analiz ve strateji ile cozume gidilmesinin gerekliligi gibi.



onumuzdeki surecte keyifle izleyecegim o copluge donmus veri havuzlarinin optimizasyonu icin harcanacak paralari, kaybolan verileri, yasanan sorunlar sebebi ile saatlerce, gunlerce hizmet veremeyecek devleri.

neden keyifle? cunki; nush ile uslanmayana etmeli tekdir, tekdir ile uslanmayanin hakki kotektir.

evet.